Vắc-xin viêm gan C

 

Bệnh Viêm gan C

Thông tin chính

  • Viêm gan C là một bệnh gan do vi rút viêm gan C gây ra.
  •  Mức độ nghiêm trọng của căn bệnh này có thể dao động từ một bệnh nhẹ kéo dài một vài tuần đến tình trạng nghiêm trọng lâu dài có thể dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan.
  • Việc lây truyền virus viêm gan C là do tiếp xúc với máu của người bị nhiễm bệnh.
  • Viêm gan C có thể được điều trị bằng thuốc kháng vi rút.
  • Hiện nay vẫn chưa có vắc xin phòng viêm gan C.
  • Mỗi năm, 3-4 triệu người bị nhiễm vi rút viêm gan C trên toàn cầu.
  • Khoảng 150 triệu người bị nhiễm vi rút viêm gan C mạn tính và có nguy cơ phát triển thành xơ gan và/hoặc ung thư gan. Hơn 350.000 người chết vì bệnh gan liên quan đến viêm gan C mỗi năm.
  • Viêm gan C được tìm thấy trên toàn thế giới, một số nước có tỷ lệ nhiễm mãn tính cao tới 5% hoặc hơn. Phương thức lây truyền chính ở các nước này là do tiêm không an toàn sử dụng dụng cụ tiêm bị nhiễm bẩn.
  • Viêm gan C không lây qua sữa mẹ, thức ăn hoặc nước hoặc qua tiếp xúc thông thường như ôm, hôn và dùng chung thức ăn hoặc đồ uống với người bị bệnh.

Triệu chứng

  • Thời gian ủ bệnh viêm gan C từ 2 tuần đến 6 tháng.
  • Sau lây nhiễm ban đầu, khoảng 80% người không thể hiện bất kỳ triệu chứng nào.
  • Những người có triệu chứng rõ ràng có thể biểu hiện sốt, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, nôn, đau bụng, nước tiểu sẫm màu, phân màu xám, đau khớp và vàng da      (vàng da và vàng mắt).
  • Khoảng 75-85% người nhiễm mới trở thành nhiễm vi rút mãn tính và 60-70% số người nhiễm vi rút mãn tính bị bệnh gan mãn tính; 5-20% phát triển thành xơ gan và 1-5% chết vì xơ gan hoặc ung thư gan.
  • Viêm gan C là nguyên nhân cơ bản của 25% bệnh nhân ung thư gan.

Tình hình ở Việt Nam

  •  Tỷ lệ nhiễm viêm gan C ở Việt Nam thấp trong dân số nói chung nhưng tập trung ở những người tiêm chích ma túy. Có thể tới 97% những người tiêm chích ma túy bị nhiễm vi rút viêm gan C.
  •  Viêm gan C giống như viêm gan B là nguyên nhân chính gây ung thư gan và bệnh gan ở Việt Nam.
  •  Những người bị nhiễm vi rút viêm gan C mãn tính gặp khó khăn trong tiếp cận điều trị do giá thành của thuốc kháng vi rút cao.
  • Việt Nam hiện đang xây dựng hướng dẫn quốc gia về điều trị bệnh viêm gan C.

Đáp ứng của WHO

WHO đang làm việc trong các lĩnh vực sau đây để phòng ngừa và kiểm soát bệnh viêm gan vi rút:

  • Nâng cao nhận thức, thúc đẩy quan hệ đối tác và huy động nguồn lực.
  • Hỗ trợ Bộ Y tế xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng và hướng dẫn về phòng, chẩn đoán và điều trị viêm gan C.
  • Hỗ trợ Bộ Y tế để tăng độ bao phủ của các chương trình bơm kim tiêm - đặc biệt là thúc đẩy việc sử dụng bơm kim tiêm có khoảng chết thấp để giảm nguy cơ truyền vi rút ở những người tiêm chích ma túy.
  • Thúc đẩy Ngày Viêm gan Thế giới vào 28 – 7 hàng năm để nâng cao nhận thức và hiểu biết về viêm gan vi rút.

Phòng chống

Phòng ngừa ban đầu

Chưa có vắc xin viêm gan C. Nguy cơ lây nhiễm có thể được giảm bằng cách:

  • Tránh tiêm không cần thiết và không an toàn;
  • Tránh các sản phẩm máu không an toàn;
  • Tránh thu gom và xử lý chất thải sắc nhọn không an toàn;
  • Tránh sử dụng ma túy trái phép và dùng chung dụng cụ tiêm chích;
  • Tránh quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm vi rút viêm gan C;
  •  Tránh dùng chung các vật dụng cá nhân sắc nhọn có thể bị nhiễm bẩn với máu bị nhiễm vi rút;
  • Tránh xăm trổ hoặc xâu khuyên và châm cứu bằng các dụng cụ bị nhiễm bẩn.

Phòng ngừa thứ cấp và tam cấp

Đối với những người bị nhiễm vi rút viêm gan C, WHO khuyến cáo:

  • giáo dục và tư vấn về các lựa chọn cho việc chăm sóc và điều trị;
  • chủng ngừa với vắc xin viêm gan A và B để dự phòng đồng nhiễm từ các vi rút này để bảo vệ gan của họ;
  • quản lý và điều trị sớm và thích hợp bao gồm cả điều trị kháng vi rút nếu có chỉ định;
  •  theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm bệnh gan mãn tính.

 

 Nguồn tổ chức y tế thế giới

 

Các nhà khoa học ĐH Oxford vừa công bố những thành tựu đầy hứa hẹn trong việc tìm ra vắc-xin viêm gan C thông qua cuộc thử nghiệm lâm sàng trên người.

Viêm gan C là bệnh gây ra bởi vi-rút viêm gan C (HCV). Vi-rút này lây nhiễm qua máu (tương tự như HIV) và những cách lây truyền thường thấy là qua đường kim tiêm, lây từ mẹ sang con và một số trường hợp hiếm là lây qua đường tình dục.

 

vắc xin viêm gan c

Các nhà khoa học tìm ra vắc-xin viêm gan C mới đầy hứa hẹn, có khả năng tạo ra đáp ứng miễn dịch mạnh để chống lại vi-rút HCV.

Một trong những lí do khiến nhiều nhà khoa học phải đau đầu là diễn tiến bệnh rất xấu của HCV. Có đến 75-85% người nhiễm HCV sẽ phát triển thành tình trạng viêm gan mạn tính. Hơn nữa, có khoảng 60-70% những người bệnh này sẽ diễn tiến thành bệnh gan mạn, và sau 20 đến 30 năm có khoảng 5-20% trường hợp sẽ chuyển sang xơ gan. Có 1-5% người viêm gan C mạn tử vong do xơ gan hoặc ung thư gan.

GS. Ellie Barnes, ĐH Oxford cho biết: “Mặc dù tỉ lệ viêm gan C chuyển sang mạn là rất cao, tuy nhiêm có khoảng 1 trong 4 người nhiễm HCV lại khỏi bệnh một cách tự nhiên sau lần đầu nhiễm bệnh. Điều này cho thấy cơ thể chúng ta có khả năng miễn dịch nhất định đối với vi-rút này.”

Nghiên cứu mới đây được công bố trên tờ Science Translational Medicine đã trình bày cụ thể phương pháp phát triển vắc-xin “hai tầng” để phát hiện và tăng cường đáp ứng miễn dịch kháng lại HCV.

Vắc-xin miễn dịch mạnh, an toàn và dung nạp tốt

GS. Barnes và cộng sự đã kiểm tra độ an toàn của vắc-xin trên 15 người tình nguyện khỏe mạnh.

Đầu tiên, các nhà khoa học tiêm một liều vắc-xin để khởi động hệ thống miễn dịch chống lại HCV. Liều vắc-xin thứ hai được tiêm sau 8 tuần để tăng cường các kháng thể và bảo vệ cơ thể không bị nhiễm HCV.

Nhóm nghiên cứu cho biết vắc-xin này tạo một đáp ứng miễn dịch rất mạnh xuất phát từ tế bào lympho T. Các tế bào miễn dịch sẽ bảo vệ cơ thể không bị nhiễm vi-rút viêm gan C.

Kết quả của thử nghiệm cho thấy 2 liều vắc-xin này đã kích hoạt một đáp ứng miễn dịch rất mạnh ở những người tình nguyện. Nghiên cứu sẽ tiếp tục được tiến hành trong 6 tháng tới nhằm so sánh miễn dịch ở những người tình nguyện với những người nhiễm HCV đã lành bệnh một cách tự nhiên.

 

Theo WHO, hiện có khoảng 150 triệu người mắc viêm gan siêu vi C mạn tính trên toàn cầu. Mỗi năm, có thêm 3-4 triệu người mắc và gây tử vong cho hơn 350 ngàn người.

 

Nguồn báo điện tử pháp luật TPHCM

Xem Tin tức tiêm chủng trên Google+