Sự cần thiết của tiêm vắc xin phòng uốn ván cho phụ nữ mang thai

Ở Việt Nam, bệnh uốn ván xuất hiện tản phát ở khắp các tỉnh trong cả nước. Chương trình loại trừ uốn ván sơ sinh được triển khai từ năm 1992 đã giúp giảm tỷ lệ mắc uốn ván sơ sinh (UVSS). Trong giai đoạn 1996 - 2000, tỷ lệ mắc UVSS trung bình năm của cả nước là 0,13/1.000 trẻ đẻ sống. Từ năm 2005, Việt Nam đã được công nhận loại trừ bệnh UVSS. Việc triển khai tiêm tiêm uốn ván cho bà mẹ mang thai trong nhiều năm trước đó đã góp phần quan trong để đạt được kết quả này.

Tác nhân gây bệnh

Là trực khuẩn uốn ván (Clostridium tetani), gram dương, di động tương đối trong môi trường yếm khí. Trực khuẩn thường tạo nha bào hình cầu tròn ở dạng tự do hoặc ở một đầu của tế bào trực khuẩn có hình dùi trống. Vi khuẩn uốn ván chết ở 56°C, nhưng nha bào uốn ván rất bền vững. Nha bào còn khả năng gây bệnh uốn ván sau 5 năm tồn tại trong môi trường như đất, phân súc vật... Các dung dịch sát trùng như phenol, formalin có thể diệt nha bào sau 8-10 tiếng. Nha bào uốn ván có thể bị tiêu diệt sau khi đun sôi 30 phút.

Vi khuẩn uốn ván lây truyền qua vết thương, trong quá trình chăm sóc y tế không đảm bảo vệ sinh. Trẻ sơ sinh bị bệnh UVSS là do nha bào uốn ván xâm nhập qua dây rốn trong khi sinh đẻ khi cắt rốn bằng các dụng cụ bẩn hoặc sau sinh trẻ không được chăm sóc rốn sạch và băng đầu rốn bị cắt không vô khuẩn.

Trực khuẩn uốn ván phát triển tại vết thương trong điều kiện yếm khí. Uốn ván (tetanus) là bệnh cấp tính, dấu hiệu co cứng đầu tiên thường xuất hiện ở cơ nhai, cơ mặt, cơ gáy và sau đó là cơ toàn thân. Trẻ sơ sinh mắc uốn ván có dấu hiệu bú kém, bỏ bú kể từ ngày thứ 3 sau khi sinh trở đi. Bệnh có thể gặp ở tất cả các lứa tuổi nhưng phổ biến và nghiêm trọng nếu trẻ mắc uốn ván sơ sinh. Hiện nay, bệnh uốn ván vẫn là một trong những bệnh có tỷ lệ tử vong cao.

Tiêm vắc xin cho mẹ, phòng được bệnh cho mẹ và bé

Tiêm vắc xin phòng uốn ván để chủ động phòng uốn ván cho mẹ và bệnh uốn ván trẻ sơ sinh. Miễn dịch của mẹ truyền cho con trong quá trình mang thai giúp bảo vệ trẻ không mắc uốn ván sơ sinh.

Phụ nữ có thai cần có miễn dịch cơ bản bằng 2 liều vắc xin uốn ván cách nhau tối thiểu 1 tháng. Liều thứ 2 phải tiêm trước khi sinh 1 tháng. Những lần có thai sau cần tiêm nhắc lại 1 liều vắc xin. Phụ nữ tuổi sinh đẻ cần được tiêm 3 liều vắc xin uốn ván, liều 2 cách liều 1 tối thiểu 1 tháng, liều 3 cách liều 2 tối thiểu 6 tháng.

Việc tiêm vắc xin phối hợp 5 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi/màng não do vi khuẩn Hib cho trẻ dưới 1 tuổi và tiêm nhắc vắc xin bạch hầu-ho gà-uốn ván lúc 18 tháng tuổi sẽ góp phần bảo vệ trẻ không mắc bệnh uốn ván.

tiêm vắc xin uốn ván cho phụ nữ mang thai

Tiêm vắc xin phòng uốn ván cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ.

Trong đợt đánh giá vừa qua của các chuyên gia của tổ chức Y tế thế giới với trên 2.400 bà mẹ có con trong độ tuổi từ 0 đến 11 tháng tuổi tại 8 tỉnh/thành phố (Hà Nội, Thái Bình, Phú Thọ, Quảng Bình, Đắc Nông, Bình Phước, Hồ Chí Minh, Cần Thơ) trên cả nước. Kết quả cho thấy 95,2% bà mẹ đã được tiêm từ 2 mũi uốn ván trở nên trong thời kỳ mang thai hoặc 3 mũi uốn ván trước đó. Đây là con số đáng khích lệ. Tuy vậy, tại một số địa phương, việc triển khai tiêm vắc xin uốn ván cho phụ nữ vẫn cần được tăng cường.

Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh uốn ván trong cộng đồng. Nữ trong độ tuổi sinh đẻ và phụ nữ mang thai cần được tiêm chủng đủ mũi vắc xin uốn ván để bảo vệ sức khỏe cho bà mẹ, trẻ em. 

Nguồn dự án TCMR

Xem Tin tức tiêm chủng trên Google+